Obok kas rozstawione są zazwyczaj stelaże z drobiazgami. Gumy, cukierki, batoniki, baterie, prezerwatywy, drobiazgi. Stojąc w ogonku i nawet bezmyślnie się temu wysypowi drobiazgów przyglądając łapiemy chętkę na małe co – nieco. Suma na rachunku rośnie.

Najbardziej denerwująca metodą na zatrzymanie klienta w sklepie jest nagłe zamykanie kasy. Klienci szybko przenoszą się do kolejnej i cała operacja zaczyna się od początku. Przy drugiej kasie można zauważyć całkiem inne drobiazgi rachunek regulujemy na dwa sposoby: gotówką lub karta płatniczą. Ten drugi rodzaj płatności jest coraz popularniejszy. Może ma wpływ na to poczucie, że tak naprawdę nic nam nie ubywa z portfela, a więc może nie wydaliśmy zbyt dużo?

Hm..pobożne życzenie. Rachunek w banku jest automatycznie obciążony kwotą za zakupy, co da się zauważyć na wyciągu bankowym. Inna sprawa, gdy płacimy karta kredytową. Wówczas do kwoty wydanej bank nalicza odsetki. W przypadku przekroczenia limitu na karcie lub braku środków towar musi zostać w sklepie, jako nieopłacony.

Gdy zachodzi podejrzenie, że karta jest nieważna lub skradziona i bank nie udziela autoryzacji on – line, a poprzez terminal nakazuje jej zatrzymanie, personel hipermarketu ma prawo, a nawet obowiązek przeciąć kartę na pół, pośrodku linii magnetycznej i sporządzić odpowiedni raport.

Kłopotów z tego powodu można mieć całkiem sporo. Wystarczy, że nową kartę nie aktywujemy w bankomacie, a spotka nas opisana powyżej sytuacja. Pamiętajmy, że w większości hipermarketach obowiązuje pewien limit, od którego dopiero można płacić kartą. Jest to niezgodne z prawem, ale powszechnie występujące.

Obroty weekendowe są najwyższe w tygodniu. Zamknięcie hipermarketów w niedziele i święta to pozbawienie właścicieli sklepów wielkopowierzchniowych sporych zysków. Kolejną ważną uwagą skierowana przeciwko ustawie jest zwiększenie bezrobocia z powodu zamknięcia niedzielnego handlu.

Wielu pracowników jest zatrudnianych do prac dorywczych właśnie na weekend, a zmniejszenie liczby godzin spowoduje także zmniejszenie zatrudnienia ogólnego, stałych pracowników. Ustawa jest bezlitosna. Dni zakazu handlu dotyczą oprócz niedziel także święta kościelne i państwowe: Nowy Rok, Wielkanoc (dwa dni), 1 i 3 mają, pierwszy dzień Zielonych Świątek, Boże Ciało, Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny (15 sierpnia), listopadowe Święto Zmarłych, Boże Narodzenie.

Nowelizacja ustawy wprowadza pewne odstępstwa od reguły. Handel w niedzielę jest możliwy przy „prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności w placówkach handlowych ..” czytamy w ustawie. Placówki handlowe mogą być czynne w niedzielę pod warunkiem, że pracownikami są właściciele lub osoby zatrudnione na podstawie umowy o dzieło. Dla małych i średnich jednostek jest to korzystne i często w niedzielę za ladą lub przy kasie stoi sam właściciel sklepu. W przypadku hipermarketu jest to niestety niemożliwe. Dlatego wiele z nich jest nieczynne w niedziele.

Dlatego wielkie sieci handlowe poszukują coraz to nowych sposobów na dotarcie do klienta. Wielkie bilbordy w mieście i na peryferiach wskazują drogę dojazdu do centrum handlowego. Są powierzchniowo bardzo duże, często trójwymiarowe, z elementami ruchomymi. W radiu i telewizji spoty reklamujące hipermarket są liczne i …czasem zabawne.

W ucho wpadają hasła reklamowe ze sztandarowym „…nie dla idiotów” na czele. Zżymamy się na ową reklamę w tv, ale swoje ona czyni – zapada w pamięć tak bardzo, że idąc na zakupy wybieramy produkty widziane w reklamowym spocie, opisane przez tą śliczną panią lub przystojnego pana. Są już znajome. A zalety opisane/opowiedziane w reklamie decydują o wyborze. Bo dlaczego ta miła pani miałaby kłamać? – myślimy podświadomie.

Od niedawna paragony kasowe są wykorzystywane jako reklama marketu lub innej firmy współpracującej z danym hipermarketem. To świetny chwyt reklamowy. Paragony są często studiowane w domu, nie jako frapująca lektura lecz jako dowód naszego szaleństwa ważne są ceny produktów, które porównujemy z tymi z pobliskiego sklepiku. Reklamy na odwrocie paragonów nie są pomijane, a więc spełniają swoja rolę….docierają do klienta.

Mało kto zdaje sobie sprawę, że pod promocją spotkać można towary, których termin przydatności do spożycia czy użycia kończy się niedługo lub…….właśnie się skończył. Lubimy promocje i nie widzimy zazwyczaj nic złego w ich istnieniu. Dlaczego więc Sejm tak ostro ich zakazał jako niezgodne z prawem handlowym? Otóż, zakazane jest sprzedawanie towarów poniżej kosztów ich wytworzenia, zakupu. Istnieje podejrzenie, że właściciele hipermarketów sprzedając jeden rodzaj towaru po zaniżonych cenach, na innym sobie „odbiją” narzucając wyższą marżę. Według przepisów sklepy wielkopowierzchniowe mają prawo do maksymalnie dwóch wyprzedaży sezonowych, nie trwających dłużej niż miesiąc i likwidacyjnej.

Mimo to hipermarkety nadal mają mnóstwo towarów oklejonych znaczkiem „promocja” lub „korzystny zakup”. A klienci bardzo chętnie z tego korzystają. W ogóle jesteśmy społeczeństwem polującym na wszelkie promocje, szczególnie w marketach. Daje nam to poczucie zaoszczędzenia, zaradności życiowej i sprytu wręcz. W polowaniu na promocje pomagają nam wszelkiego rodzaju gazetki reklamowe wydawane prze hipermarkety. Znajdujemy je rzucone na wycieraczce pod drzwiami, w skrzynce na listy, dostajemy pocztą lub wraz z zakupami w danym hipermarkecie.

A w takiej gazetce dokładnie wyszczególnione są wszystkie promocje oraz termin ich trwania. Niestety zdarza się, że towar opisany w ładnej i kolorowej gazetce nie istnieje na półkach w hipermarkecie. Są to przypadki na szczęście sporadyczne.

Niestety właściciele sklepów wielkopowierzchniowych muszą płacić tantiemy za wykorzystanie utworów dla potrzeb handlowych, dlatego utwory są puszczane w pewnych odstępach czasowych. Dobór utworów uzależniony jest od okoliczności, np. kolędy w okresie przedświątecznym wprowadzają klientów w nastrój Bożego Narodzenia, a nawet zatrzymują dłużej w hali przypominając o kupieniu prezentów dla najbliższych. Podobnie działają zapachy delikatnie rozpylone w markecie.

Kompozycje zapachowe podobnie jak muzyka harmonizują z aktualnym świętem, porą roku, nastrojem społeczeństwa. Jesteśmy kuszeni na różne sposoby. Muzyka, wystrój, zapach, to wszystko ma na celu zatrzymanie nas w hipermarkecie jak najdłużej.

Muzyka w hipermarkecie nie zawsze jest puszczana z głośników. Większe sieci zapraszają do swoich galerii w centrach handlowych znane zespoły muzyczne, solistów, wykonawców poezji śpiewanej itd. Na małej scenie koncertują w czasie weekendowych zakupów rodaków.

To miły i ciekawy akcent kulturalny organizowany często przez hipermarkety, a który ściąga dodatkowych klientów do centrum. Wszelkie imprezy kulturalne organizowane w centrach handlowych są świetnym chwytem reklamowym i marketingowym. Zauważmy, że w hipermarkecie praktycznie nie ma widocznego zegara. Rzadziej także zerkamy na przegub dłoni, czy wyświetlacz komórki. Czas w pachnącym, otoczonym miłymi dźwiękami pomieszczeniu płynie znacznie wolniej….a może nawet stoi w miejscu? Ma się taki wrażenie.

Markowe towary lepiej niech zostaną w swoich markowych sklepach. Hipermarket jest miejscem handlu bardziej komercyjnego i choć często zdarza się, że w hipermarkecie można kupić sprzęt audio czy nawet komputer to za jakość owego towaru ręczyć nie można.

Niby gwarancja jest, ale wiadomo, że gwarancje mają swoje zasady. Od niedawna sytuacja jakby się zmienia. Renomowane firmy zauważyły, że hipermarkety przyciągają ogromną liczbę klientów, podczas gdy ich markowe stoiska świecą pustkami. Zaczęły więc szukać innych kanałów dystrybucji, a hipermarkety były i są najlepszym rozwiązaniem.

Mimo to nadal nie widzimy ekskluzywnych marek na półkach hipermarketów. Nic bardziej mylnego. Są, oczywiście że wśród artykułów „popularnych” znajdują się ekskluzywne tylko…….pod zmienioną nazwą firmy. Na przykład herbata Saga to nic innego jak nieco gorszej jakości Lipton. Właściciele hipermarketów nie mówią na ten temat głośno, ale powszechnie wiadomo, że prawie wszystkie ważne marki polskie i zagraniczne mają swoje odpowiedniki na półkach hipermarketów. Pozwala im to na utrzymanie pozycji finansowej firmy, gdyż sprzedaż w hipermarketach to największy zastrzyk gotówki. Ten desperacki krok rekinów gospodarczych wywołał lawinę podrabianych towarów.

Sytuacja dziś wygląda nawet śmiesznie – półki hipermarketów zalewają towary w opakowaniach łudząco podobnych do odpowiedników oryginalnych. Tego się producenci renomowanych towarów nie spodziewali. Małe i średnie przedsiębiorstwa pochwyciły pomysł wielkich firm i mamy na półkach np. Zik – Zaki w opakowaniu identycznym jak znane Tic – Taci, a płyn Sylwek w charakterystycznej biało – niebieskiej butelce jak Ludwik.

Nawet sami nie zdajemy sprawy jak bardzo zgrani jesteśmy w robieniu zakupów, jak bardzo powielamy schematy sposobu poruszania się po sklepie. Ale to wiedzą właśnie owi spece i tak układają towary byśmy kupili znacznie więcej niż zamierzaliśmy przyjeżdżając do hipermarketu.

Praktycznie każdy z nas wpadał w lekki popłoch przy kasie, orientując się po niewczasie z ilości artykułów których tak naprawdę nie planowaliśmy kupić. Dlaczego tak się dzieje? Otóż towary ułożone są według pewnego klucza. Zbadano, że klienci najmniej kupują na początku hali, więc tam ulokowano towary mniej „dochodowe” (artykuły szkolne, czasopisma). W dalszej kolejności „gorszymi” miejscami są lewa strona w przejściu.

Badania wykazały, że człowiek o wiele częściej patrzy w prawo niż w lewo, sięgając po towar prawą ręką. Lewa okazała się bardziej feralna. Po lewej więc stronie jako bardziej feralnej ułożone są zazwyczaj produkty po które i tak musimy sięgnąć, a więc cukier, kasze, mąki, makarony, mleka i kaszki dla niemowląt.

To niejaki przymus spojrzenia na lewo. Równie złym miejscem dla efektywnej sprzedaży jest samo centrum hali, dlatego tu są szerokie alejki, stoiska z promocjami, miejsce dla dzieci np. bujaczki, stoliczki do posiedzenia itp. ruch w hipermarkecie odbywa się dookoła centrum. Długość alejek nie jest przypadkowa.

Mają one być takiej długości, by wzrok klienta nie widział towaru na jego końcowych półkach, niejako zmuszając do wejścia w głąb. Wąskie przejście praktycznie uniemożliwia powrót pod prąd. Towary promowane przez hipermarket znajdują się zazwyczaj powyżej linii wzroku, na górnych półkach obok produktów ekskluzywnych

To tutaj klient z jeszcze pustym wózkiem może skusić się na nieplanowany zakup. Tutaj tez robi w myślach listę potrzebnych rzeczy, o ile nie ma w kieszeni odpowiedniej kartki

W dalszej kolejności wkracza się w sferę centralną, gdzie znajdują się największe promocje hipermarketu, artykuły kosmetyczne i chemii gospodarstwa domowego, ubrania, zabawki, dla panów – „złom” czyli części i akcesoria do samochodu.

Artykuły pierwszej potrzeby, po które tak naprawdę przyjechaliśmy znajdują się na końcu części centralnej. Ma to oczywiście swój sens. Po drodze mijamy półki z alkoholami, słodyczami. Nie sposób się nie skusić na apetycznie zapakowane i wyeksponowane piramidki czekoladek. Wielkie piramidy misternie budowane z puszek czy opakowań ciastek zniknęły z hal centrów, gdyż klienci omijali je w obawie, że biorąc jakąś sztukę spowodują lawinę reszty towaru. Zanim dojdziemy do celu, czyli po pieczywo, mleko, sery i wędliny mamy z reguły pełny wózek.

Tu, stojąc obok chłodni przyglądamy się krytycznie co tez mamy w wózku, gdyż kasa już blisko. To dlatego widok zabawki na półce ze słodyczami nie jest niczym dziwnym, klienci porzucają niechciany nagle towar gdzie popadnie. Istnieją sposoby na zatrzymanie klienta w hali jak najdłużej.

Nawet o tym nie wiemy, ale te wąskie przejścia między regałami służą właśnie spowolnieniu ruchu, zatrzymaniu klienta w przejściu, podobnie jak stoiska reklamowe z hostessami, które miło zapraszają do degustacji produktu lub czytają dzieciom wierszyk z reklamowanej książeczki. Rodzice czekając przeglądają zawartość najbliższych półek.

Każdy posiadacz telefonu jest podejrzanym fotografem wewnętrzne przepisy muszą zostać zmienione, inaczej klienci przejdą do konkurencyjnego hipermarketu, gdzie panuje większa swoboda przy zakupie. Przykładowo: klient chcący kupić tapety do pokoju dziecinnego fotografuje wzory dostępnych w hipermarkecie tapet i wysyła MMS em do żony, dziecka, kolegi.

Może oczywiście poprosić o próbki tychże tapet, ale czy MMS nie jest lepszym sposobem na podjęcie decyzji? Tak samo jest z kosmetykami, ubraniami, butami, sprzętem sportowy, Zakaz fotografowania jest wielką niedogodnością dla klientów. Niektóre hipermarkety, szczególnie budowlane i wyposażenia wnętrz zezwoliły klientom na robienie zdjęć, wychodząc naprzeciw potrzebom. Drogie meble, akcesoria wyposażenia mieszkania, wymagają najczęściej przedyskutowania w gronie rodziny.

Telefon z aparatem świetnie się sprawdza w tej roli mediatora. Zakaz fotografowania nie ma żadnej podstawy prawnej.

Na prośbę o wytłumaczenie, dlaczego zdjęć robić nie wolno, najczęściej słyszymy, że jest to zaznaczone w wewnętrznym regulaminie jako ochrona przed konkurencją. Nie jest tajemnicą, że szefowie działów odwiedzają konkurencyjne sieci by zrobić notatki cen i sposobów promocji towarów. Walka między hipermarketami o klienta dotyka jednak w przykry sposób samych klientów. Znaczek z napisem „Spodobał ci się produkt – zrób mu zdjęcie” jawi się nad wejściem do jednego z hipermarketów jak swoisty cud.